گروه ادبیات راهنمایی شهرستان دامغان

نشانه

کاربرد

1- نقطه .

1- نشانة وقف کامل است و در پایان جمله می آید بجز جمله های عاطفی و پرسشی.

2- پس از نشانة اختصار : ج. ا. ا. (جمهوری اسلامی ایران) ، سال 320 ق.م. (قبل از میلاد مسیح) ، ج. آل احمد (جلال آل احمد)

2- ویرگول ،

1- نشانة درنگ کوتاه است ، و میان بندهای جمله بلند می آید :

وقتی به کلاس برگشتم ، کتابم روی میز نبود

2- به جای واو عطف میان واژه های همپایه :

دانشجویان ، معلمان ، کارگران ، پیشه وران ، سربازان و کارمندان در انتخابات شرکت کردند.

3- بین اجزای نشانی : ایران ، تهران ، خ ، مفتح ، ش. 49، دانشگاه تربیت معلم ، گروه زبان و ادبیات فارسی

4-  میان اسم، لقب و بدل : شیخ الرئیس ، ابن سینا ، فیلسوف ایرانی، در پزشکی شهره عالم است.

3- نقطه ویرگول؛

میان دو جمله مستقل که پیوند معنایی دارند : ابرها پراکنده شدند ؛ از شدت باران کاسته شد.

4- دو نقطه :

1- برای آغاز کردن نقل و قول : ناگهان فریاد کشید : «اجازه نمی دهم ، به من توهین کنید »

2- برای شرح و توضیح : او چند شغل دارد : وکالت ، استادی دانشگاه ، روزنامه نگاری و ...

3- برای بیان اجزای یک چیز : وسایل لازم برای کوهنوردی : کفش و دستکش مخصوص ، پوشاک گرم و سبک ، طناب ، کوله پشتی و قمقمه.

5- سه نقطه ...

1- برای نشان دادن بخش حذف شده سخن : ...

2- برای بیان سخن ادامه دار : خطر شیوع بیماریهای وبا ، گرما زدگی و اسهال و ... در تابستان بیشتر است.

3- برای محرمانه نگاه داشتن نام اشخاص : آقای ...

4- افتادگی از دست نویس ها.

5- کلام ناتمام : شما ... شما زبانم لال ...

6-  نشانه پرسشی؟

1- در پایان جمله های پرسشی.

2- برای تردید در درستی یک مطلب : زبق آمار جمعیت تهران 20 میلیون نفر (؟) است.

3- برای بیان استهزاء و تمسخر : سربازان دشمن در نهایت (؟) میدان نبرد را ترک گفتند.

7- نشانه عاطفی !

1- در پایان جمله های عاطفی : (بیانگر تعجب ، آرزو ، افسوس ، تحسین ، دعا و نفرین حسرت و تأکید است). آفرین! مواظب باش! هنوز وارد نشده خداحافظی کرد!

2- برای بیان حیرت و تعجب : در سال گذشته دو نفر (!) در رشته علوم سیاسی فراغ التحصیل شدند.

3- پس از اصوات : هان ! ای دل عبرت بین – آه!

4- نشانه خطاب : آقای دکتر! دارویی که تجویز کردید خیلی مؤثربود.

8- گیومه « »

1- برای مشخّص کردن سخن منقول از گفته یا نوشته ی دیگران :

مولوی می فرماید : « آدمی مخفی است در زیر زبان »

2- برای مشخص کردن عنوان مقاله ، نشریه ، فیلم ، کتاب و نام اشخاص ، مکانها ، اصطلاحات و واژه های خاص : « آندره ژید ». در مقاله ی « بیدل و بیدل شناسان »

9- خط فاصله -

1- برای نقل گفت و گوی اشخاص داستان و نمایشنامه در آغاز سطر می آید :

- گوش کن !

- حوصله ی شنیدن این حرفها را ندارم.

2- به معنی « تا » و « به » برای بیان فاصله ی زمانی و مکانی :

 تا : فاصله ی تهران – اصفهان 400 کیلومتر است.

به : قطار هران – مشهد وارد ایستگاه شد.

صفحات 20 – 25 را کپی کنید.

3- جمله ی معترضه داخل دو خط فاصله - - می آید.

4- بین دو واژی شبه مرکّب : وسایل سمعی – بصری ، فرهنگ فارسی - انگلیسی

10- قُلاب [ ]

1- در هنگام نقل مطلبی اگر بخواهیم چیزی به اصل کلام بیفزاییم بین دو قلاب قرار می دهیم.

2- در تصحیح متون کهن توضیحات یا افزوده ها داخل دو قلاب قرار می گیرد. آهویی به دام مجنون افتاده اکرامش نمود و رها کرد ؛ [ پرسیدند چرا چنین کردی؟ ]

گفت : از او چیزی به لیلی می ماند.

3- دستورهای اجرایی در نمایشنامه :

غفرانی : خوب فیصله ، کار کمتر [ به دور و بر نگاه می کند ]

11- کمانک ( )

1- افزدون اطلاع اضافی به صورت واژه ، عبارت در وسط متن داخل کمانک می آید :

شعری از هوشنگ ابتهاج ( ه . الف . سایه ) در این مجله چاپ شده است.

2- معنی و معادل یک واژه :

معمولاً نام کتاب را با حروف ایتالیک ( مورب ) می نویسند.

3- ذکر تاریخ ، نام پیشین :

عین القضات ( ف. 534 ه ) در شهر همدان ( هگمتانه ) متولّد شد.

12- ممیّز /

1- به معنی « یا » بین دو کلمه معادل : ارزیابی / ارزشیابی

2- برای جدا کردن روز ، ماه ، سال : 31/5/84

3- برای جدا کردن اجزای پول : 40 /30 ( سی دلار و چل سنت )

4- برای جدا کردن مصراع های شعر :

تا شقایق هست / زندگی باید کرد.

13- ستاره *

1- نشانه رجوع به زیرنویس صفحه *

2- نشانه آغاز یک مطلب جدید.

14- پیکان

1- برای ارجاع به ماده ای خاص در فرهنگ ها ، معادل ر.ک ( رجوع کنید به ... )

2- در فرمول های شیمیایی معنای نتیجه می دهد.

3- در زیر نویس هایی که دنباله مطلب به صفحه بعد کشیده می شود.

15- ایضاً    ً

1- نشانه تکرار واژه ها در سطرهای زیرین :

آقای علوی دانشجوی رشته ریاضیات محض سال دوم

   ً      منوچهری   ً           ً            ً            ً          ً      ً

   ً           ً             ً           ً            ً           ً           ً   چهارم

خانم پاک بین     ً            ً    زیست شناسی  ً       ً     اول

16- آکلاد {

1- برای نشان دادن بخش های یک موضوع :

                                                  مدیر کل امور بهداشتی

                           معاون فنی  {         

                                                     ً        ً      ً    درمانی

وزیر بهداری{

                                                   مدیر کل امور اداری

                           معاون اداری    {                      

                                                     ً       ً      ً        مالی